Sốt rét là một bệnh xã hội quan trọng và đe dọa sức khỏe toàn cầu, đặc biệt tại các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, ước tính hàng năm có khoảng 350 - 500 triệu ca mắc mới với hơn một triệu ca tử vong do sốt rét trên toàn cẩu, tập trung phần lớn ở trẻ em nhỏ và phụ nữ mang thai.
Sốt rét là một bệnh truyền nhiễm do muỗi truyền gây ra bởi một loại eukaryoticprotist của giống Plasmodium. Bệnh lan rộng khắp các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, bao gồm cả châu Mỹ (22 quốc gia), châu Á và châu Phi. Mỗi năm, có khoảng 350 – 500 triệu ca sốt rét, giết chết khoảng 1-3 triệu người, chủ yếu là trẻ em ở khu vực sa mạc Sahara, châu Phi. 90% số ca tử vong sốt rét tại khu vực sa mạc Sahara châu Phi. Sốt rét thường liên quan đến đói nghèo, nhưng cũng là một nguyên nhân gây nên đói nghèo và làm chậm sự phát triển kinh tế.
Kiểm tra tình hình thực tế tại cơ sở, nhất là các điểm kính hiển vi ở tuyến xã, thị trấn miền núi. Các xét nghiệm viên không sử dụng dung dịch đệm có độ pH 7,2 để pha giemsa nhuộm lam máu mà chỉ dùng nguồn nước sẵn có như nước tự chảy, nước suối , nước giếng, nước máy ... có độ pH không thích hợp. Vấn đề này đã làm ảnh hưởng đến chất lượng nhuộm lam máu và xét nghiệm phát hiện ký sinh trùng sốt rét.
Theo báo cáo của Viện Sốt rét-Ký sinh trùng-Côn trùng Quy Nhơn, trong năm 2009 tỉnh Khánh Hòa đã phát hiện 27 trường hợp người bệnh bị nhiễm ký sinh trùng sốt rét loại Plasmodium malariae; 4 tháng đầu năm 2010 tiếp tục phát hiện thêm 9 trường hợp. Trong khi đó, các địa phương khác chưa có thông báo phát hiện được chủng loại ký sinh trùng này.
P. knowlesi là loài ký sinh trùng sốt rét chỉ ký sinh ở khỉ, tuy nhiên nhiều thông tin trên thế giới cũng như trong nước thời gian gần đây cho thấy P. knowlesi có khả năng nhiễm bệnh ở người, thậm chí còn có nguy cơ lan rộng và đe dọa tử vong. Nếu ký sinh trùng ở khỉ P. knowlesi thích nghi và gây bệnh cho người thì đây được xem là mối hiểm họa mới vì là loại ký sinh trùng sốt rét thứ 5 gây bệnh ở người cùng với P.falciparum, P.vivax, P.malariae, P.ovale.
Với công nghệ siêu vi năm 2010, các thế hệ mới của kính hiển vi ra đời đáp ứng và khắc phục nhiều nhược điểm của thế hệ kính hiển vi cũ. Công trình nghiên cứu do nhóm tác giả Saad El-Din H Hassan, Somia I Okoued, Mahmoud A Mudathir,Elfatih M Malik đăng trên tạp chí Malaria Journal 2010, 9:88doi:10.1186/1475-2875-9-88 với tóm tắt về đề tài nghiên cứu đánh giá độ nhạy, độ đặc hiệu và các giá trị khác liên quan đến chẩn đoán ký sinh trùng sốt rét.
Plasmodium vivax trước nay được biết đến là loại ký sinh trùng gây sốt rét cách nhật, có khả năng gây sốt rét nặng nhưng không gây ác tính và tử vong; tuy nhiên nhiều dẫn liệu và bằng chứng của y văn trên thế giới hiện nay cảnh báo rằng chúng loại ký sinh trùng này có khả năng gây ác tính và tử vong với nhiều biến chứng nghiêm trọng.
Mặc dù có những cuộc nghiên cứu mang tầm quốc tế được tiến hành khẩn trương trong nhiều năm qua, người ta vẫn chưa hiểu rõ một cách đầy đủ về cơ chế sinh lý truyền bệnh sốt rét. Những nghiên cứu này không nhằm ngoài mục đích là làm giảm tác động của KSTSR Plasmodium falciparum đối với tính mạng con người, đặc biệt đối với trẻ em sống tại lục địa châu Phi [1,2].
Tại tỉnh Phú Yên, trong tháng 10/2009, một con khỉ cái đuôi dài (Macaca fascicularis) non bẫy từ rừng về được lấy máu xét nghiệm kiểm tra và phát hiện bị nhiễm ký sinh trùng sốt rét khỉ có khả năng truyền bệnh cho con người.
Một khó khăn trong biện pháp chuyên môn kỹ thuật điều trị bệnh sốt rét là ký sinh trùng sốt rét tăng sức chịu đựng hoặc kháng lại với thuốc điều trị sử dụng. Việc điều trị sẽ không đáp ứng, người bệnh không khỏi bệnh, các triệu chứng bệnh lý kéo dài hoặc có sự tái phát bệnh. Các cơ sở y tế cần quan tâm đến vấn đề này để thực hiện biện pháp điều trị bệnh sốt rét có hiệu quả.
Trang tin điện tử Viện Sốt rét Ký Sinh trùng - Côn trùng Quy Nhơn
Giấy phép thiết lập số 53/GP - BC do Bộ văn hóa thông tin cấp ngày 24/4/2005Địa chỉ: 611B Nguyễn Thái Học - Tp. Quy Nhơn - T.Bình Định.Tel: (84) 056 847725 - Fax: (84) 056 847921 Trưởng ban biên tập: TS. Triệu Nguyên Trung - Viện trưởng
• Thiết kế bởi công ty cổ phần phần mềm: Quảng Ích
TRANG CHỦ
Ký sinh trùng sốt rét
