Home TRANG CHỦ Thứ 7, ngày 07/12/2019
    Hỏi đáp   Diễn đàn   Sơ đồ site     Liên hệ     English
IMPE-QN
Web Sites & Commerce Giới thiệu
Web Sites & Commerce Tin tức - Sự kiện
Web Sites & Commerce Hoạt động hợp tác
Web Sites & Commerce Hoạt động đào tạo
Finance & Retail Chuyên đề
Dịch tễ học
Côn trùng học
Nghiên cứu lâm sàng & điều trị
Ký sinh trùng sốt rét
Ký sinh trùng
Sinh học phân tử
Sán lá gan
Sốt xuất huyết
Bệnh do véc tơ truyền
Vi khuẩn & Vi rút
Sán
Giun
Nấm-Đơn bào
Web Sites & Commerce Tư vấn sức khỏe
Web Sites & Commerce Tạp chí-Ấn phẩm
Web Sites & Commerce Thư viện điện tử
Web Sites & Commerce Hoạt động Đảng & Đoàn thể
Web Sites & Commerce Bạn trẻ
Web Sites & Commerce Văn bản pháp quy
Số liệu thống kê
Web Sites & Commerce An toàn thực phẩm & hóa chất
Web Sites & Commerce Thầy thuốc và Danh nhân
Web Sites & Commerce Ngành Y-Vinh dự và trách nhiệm
Web Sites & Commerce Trung tâm dịch vụ
Web Sites & Commerce Góc thư giản

Tìm kiếm

Đăng nhập
Tên truy cập
Mật khẩu

WEBLINKS
Website liên kết khác
 
 
Số lượt truy cập:
3 9 4 8 5 9 3 7
Số người đang truy cập
1 0 7
 Chuyên đề Sốt xuất huyết
Trách nhiệm phòng chống sốt xuất huyết của cộng đồng

Năm nay dịch bệnh sốt xuất huyết không chỉ bùng nổ ở Tây Nguyên mà còn tiếp tục lan rộng ra nhiều tỉnh/thành phố ven biển miền Trung và Nam bộ, cả hệ thống chính trị đã phải vào cuộc với nỗ lực đẩy lùi dịch bệnh này. Tuy nhiên, mỗi lần dịch bệnh nổ ra hầu như trách nhiệm đều quy về ngành y tế trong khi các hoạt động cốt lõi lại phải dựa vào cộng đồng. Vậy trách nhiệm của cộng đồng thế nào trong phòng chống sốt xuất huyết ?

Phòng chống sốt xuất huyết là trách nhiệm của cộng đồng

Theo thống kê tròn số, chỉ trong 8 tháng đầu năm 2016 cả nước ghi nhận gần 50.000 ca mắc sốt xuất huyết ở gần 50 tỉnh/thành phố, trong đó có gần 20 trường hợp tử vong. Hiện nay dịch bệnh sốt xuất huyết vẫn đang hoành hành và lan rộng, nếu không kiềm chế kịp thời thì số mắc và tử vong sốt xuất huyết sẽ còn tiếp tục tăng cao hơn nữa.

Trong nỗ lực đẩy lùi dịch bệnh của ngành y tế, các biện pháp điều trị bệnh nhân sốt xuất huyết cũng như phun hóa chất diệt muỗi trưởng thành chỉ là giải pháp tình thế vì hiện nay chưa có thuốc đặc trị và chưa có vaccine phòng bệnh, điều trị bệnh nhân chủ yếu là giải quyết triệu chứng và biến chứng; phun hóa chất diệt muỗi cũng chỉ nhằm mục đích hạn chế lan truyền khi có dịch chứ không có tác dụng lâu dài vì ngay sau đó bọ gậy tiếp tục phát triển thành muỗi để duy trì dịch bệnh, hơn nữa phun hóa chất cũng tạo nên nguy cơ muỗi kháng hóa chất do đó diệt lăng quăng/bọ gậy được coi là giải pháp bền vững và tiềm năng trong phòng chống sốt xuất huyết nhưng giải pháp này khó trở thành hiện thực nếu không có sự tham gia tích cực của cộng đồng. Chính vì vậy, ngành y tế thường xuyên phát động mô hình diệt lăng quăng/bọ gậy phòng chống sốt xuất huyết dựa vào cộng đồng với thông điệp “không có bọ gậy, không có muỗi sốt xuất huyết” nhằm nâng cao ý thức người dân chủ động diệt lăng quăng/bọ gậy trong nhà và môi trường xung quanh nhà.

Nhận thức rõ vai trò phòng chống sốt xuất huyết của cộng đồng, Công điện 1388/CĐ-TTg ngày 5/8/2016 của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu “vận động người dân triển khai quyết liệt chiến dịch diệt lăng quăng/bọ gậy trên địa bàn, diệt muỗi bằng các biện pháp truyền thống và phun hóa chất, đặc biệt tại các công trường xây dựng, các dụng cụ chứa nước, khu vực tập trung dân cư; yêu cầu người dân khi có dấu hiệu của bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và tư vấn điều trị kịp thời, không tự ý điều trị tại nhà”; Công điện số 782/BYT-DP ngày 5/8/2016 của Bộ trưởng Bộ Y tế cũng chỉ rõ“vận động người dân tiến hành các hoạt động dọn bỏ vật dụng phế thải như lốp xe, vỏ lon, đồ hộp, gáo dừa, chai, lọ…để loại bỏ nơi sinh sản của muỗi; đậy kín các dụng cụ chứa nước mưa, nước sinh hoạt, thường xuyên thay nước bình hoa để muỗi không vào đẻ trứng; thả cá vào các dụng cụ chứa nước nếu có thể được để cá ăn loăng quăng/bọ gậy”.

  
Lốp xe hỏng vứt ngoài trời là môi trường thích hợp cho bọ gậy/lăng quăng phát triển

Sở dĩ trách nhiệm của cộng đồng luôn được nâng cao như vậy vì cộng đồng là môi trường dễ lây lan bệnh dịch nhưng cũng được coi là cơ sở bền vững trong kiểm soát dịch bệnh, muốn ngăn chặn được dịch bệnh trước hết phải kiểm soát được dịch bệnh trong cộng đồng (vai trò của nhân viên y tế) và cộng đồng phải chủ động tham gia phòng chống dịch bệnh cũng như có ý thức tự bảo vệ không bị nhiễm bệnh (vai trò của cộng đồng). Theo đó, mô hình diệt lăng quăng/bọ gậy phòng chống sốt xuất huyết phải được cộng đồng chủ động thực hiện thường xuyên, mọi nơi, mọi lúc hơn là chỉ tham gia trong một vài đợt phát động chiến dịch nào đó rồi lại tiếp tục buông xuôi.

  
Thùng chứa nước mưa cũng là nơi muỗi đẻ và môi trường ưa thíc của bọ gậy muỗi sốt xuất huyết

Cộng đồng chưa có trách nhiệm trong phòng chống sốt xuất huyết

Mặc dù phòng chống sốt xuất huyết đòi hỏi phần trách nhiệm quan trọng của cộng đồng như vậy nhưng dường như họ vẫn thờ ơ như người ngoài cuộc vì cho rằng đó không phải việc của minh mà là nhiệm vụ của ngành y tế. Trong vụ dịch năm nay rất nhiều nguyên nhân phát sinh dịch bệnh được Bộ Y tế đưa ra, trong đó đáng chú ý có nguyên nhân do “ý thức của người dân chưa cao, còn chủ quan, lơ là xem thường bệnh sốt xuất huyết, chưa chủ động thực hiện các biện pháp phòng chống dịch bệnh, không thực hiện việc diệt muỗi, diệt lăng quăng/bọ gậy”. Sở dĩ có nhận định này là vì kết quả điều tra giám sát y tế cho thấy rất nhiều ổ lăng quăng/bọ gậy muỗi sốt xuất huyết vẫn tồn tại trong nhà dân ở các vật dụng chứa nước trong nhà, lọ hoa bàn thờ, lọa hoa cảnh, các bát nước bẫy kiến dưới chân chạn bát hoặc các ổ bọ gậy ngoài trời như bể chứa nước mưa, chum vại và các vật dụng đọng nước, chậu hoa cây cảnh có nước; nước đọng trên máng xối, nách lá cây, bẹ chuối, hốc cây hoặc nước đọng trong các vật phế thải như lốp xe cũ không sử dụng, bát cũ, chai lọ, vỏ hoa quả;bọ gậy muỗi sốt xuất huyết cũng được phát hiện nhiều ở các vũng nước đọng thuộc các công trường xây dựng... là môi trường thuận lợi cho muỗi đẻ trứng và lăng quăng/bọ gậy sinh sôi phát triển.


Ở Việt Nam, muỗi Aedes aegypti là thủ phạm (vector chính) truyền virus gây bệnh sốt xuất huyết thường sinh sôi ở những khu vực đô thị đông đúc hoặc làng mạc có nhiều kênh rạch, vũng nước tù đọng. Trong môi trường phát triển thuận lợi, muỗi Aedes đẻ trứng vào những vật dụng chứa nước trong nhà và xung quanh nhà, sau khoảng 7 - 10 ngày trứng phát triển thành bọ gậy, quăng và trở thành muỗi trưởng thành có thể đốt máu người và tìm nơi đẻ trứng để tiếp tục vòng đời của chúng. Trứng muỗi có thể chịu được điều kiện khô hạn trong nhiều tháng, muỗi cái Aedes đẻ tới 5 lần, mỗi lần hàng chục trứng. Muỗi trưởng thành thường trú đậu ở xó xỉnh và những chỗ tối trong nhà như gầm giường, tủ, quần áo treo móc trên tường vách, rèm che…). Với đặc điểm sống như vậy, chỉ trong vòng 7-10 ngày, một lứa muỗi Aedes trưởng thành có thể đốt máu và truyền bệnh cho người khác mà môi trường thích hợp cho chúng sinh sản và phát triển lại nằm trong cộng đồng, nếu cộng đồng không chung tay thì không bao giờ diệt được tận gốc nguồn phát sinh bọ gậy muỗi sốt xuất huyết.


Cộng đồng hiểu biết về sốt xuất huyết nhưng thái động và thực hành phòng chống chưa cao

Theo một số kết quả đánh giá kiến thức, thái độ và hành vi (KAP) phòng chống sốt xuất huyết của cộng đồng thì với sự tuyên truyền rộng rãi của ngành y tế cùng phương tiện thông tin đại chúng rầm rộ hiện nay (đài, báo, phát thanh truyền hình, phương tiện nghe nhìn…) thì 95% người dân hiểu rõ nguyên nhân truyền bệnh và tác hại của bệnh sốt xuất huyết nhưng chuyển sang thái độ phòng chống sốt xuất huyết chỉ còn 60% và thực hành phòng chống sốt xuất huyết không đầy 30%. Như vậy, vấn đề truyền thông giáo dục cộng đồng hiện nay không nhất thiết phải đặt nặng về làm rõ kiến thức (K) nữa mà phải làm sao để họ có thể chuyển sang thái độ (A) và thực hành (P) đúng mức với thực tế lan truyền dịch bệnh hiện nay.


Thay cho lời kết

Cùng với nỗ lực của ngành y tế trong phát hiện bệnh sớm, điều trị kịp thời, giám sát và khoanh vùng dập dịch kịp thời thì cộng đồng cần chủ động vệ sinh môi trường làm sạch nơi muỗi đẻ mới có thể ngăn chặnkhông cho muỗi Ae. aegypti tiếp xúc với người và đẩy lùi được dịch bệnh này. Theo đó, mỗi người dân cần tự giác và tích cực diệt muỗi, bọ gậy, loăng quăng mọi lúc, mọi nơi chứ không chỉ làm theo kiểu chiếu lệ từng đợt khi xảy ra dịch.


Thông điệp truyền thôngKhông có bọ gậy, không sốt xuất huyết” chỉ thực sự hiệu quả khi tất cả mọi người, mọi nhà luôn luôn chủ động thực hiện mới có thể đẩy lùi được dịch bệnh sốt xuất huyết một cách bền vững.

 

 

Ngày 29/08/2016
PGS.TS. Triệu Nguyên Trung  

THÔNG BÁO

   Dịch vụ khám chữa bệnh chuyên khoa của Viện Sốt rét-KST-CT Quy Nhơn về các bệnh ký sinh trùng và các bệnh do véc tơ truyền, đặc biệt là các bệnh ký sinh trùng mới nổi như sán lá gan lớn, sán lá gan nhỏ, giun lươn, giun đũa chó và các bệnh thông thường khác; khám và xét nghiệm chẩn đoán bệnh bằng các phương tiện kỹ thuật cao như sinh hóa, huyết học, miễn dịch (ELISA), sinh học phân tử và chẩn đoán hình ảnh bằng nội soi tiêu hóa, siêu âm màu…

   Trung tâm Dịch vụ khoa học kỹ thuật của Viện Sốt rét-Ký sinh trùng-Côn trùng Quy Nhơn thuộc Bộ Y tế chuyên sản xuất mua bán hóa chất, vật tư, chế phẩm diệt côn trùng; dịch vụ diệt côn trùng gây bệnh, côn trùng gia dụng như muỗi, ruồi, gián, kiến…; dịch vụ phòng diệt mối mọt và xét nghiệm phát hiện tôm bằng các kỹ thuật hiện đại.


 LOẠI HÌNH DỊCH VỤ
 CHUYÊN ĐỀ
 PHẦN MỀM LIÊN KẾT
 CÁC VẤN ĐỀ QUAN TÂM
 QUẢNG CÁO

Trang tin điện tử Viện Sốt rét - Ký Sinh trùng - Côn trùng Quy Nhơn
Giấy phép thiết lập số 53/GP - BC do Bộ văn hóa thông tin cấp ngày 24/4/2005
Địa chỉ: Khu vực 8-Phường Nhơn Phú-Thành phố Quy Nhơn-Tỉnh Bình Định.
Tel: (84) 0256.3547492 - Fax: (84) 0256.3647464
Email: impe.quynhon@gmail.com
Trưởng Ban biên tập: TTND.PGS.TS. Hồ Văn Hoàng-Viện trưởng
Phó Trưởng ban biên tập: TS.BS.Huỳnh Hồng Quang-Phó Viện trưởng
• Thiết kế bởi công ty cổ phần phần mềm: Quảng Ích