Home TRANG CHỦ Thứ 6, ngày 20/10/2017
    Hỏi đáp   Diễn đàn   Sơ đồ site     Liên hệ     English
IMPE-QN
Web Sites & Commerce Giới thiệu
Finance & Retail Tin tức - Sự kiện
Trong nước
Quốc tế
Tin hoạt động của viện
Tin vắn đáng chú ý
Điểm tin y tế
Ngày Sốt rét thế giới 25 tháng 4 (World Malaria Day)
Web Sites & Commerce Hoạt động hợp tác
Web Sites & Commerce Hoạt động đào tạo
Web Sites & Commerce Chuyên đề
Web Sites & Commerce Tư vấn sức khỏe
Web Sites & Commerce Tạp chí-Ấn phẩm
Web Sites & Commerce Thư viện điện tử
Web Sites & Commerce Hoạt động đoàn thể
Web Sites & Commerce Bạn trẻ
Web Sites & Commerce Văn bản pháp quy
Số liệu thống kê
Web Sites & Commerce An toàn thực phẩm & hóa chất
Web Sites & Commerce Thầy thuốc và Danh nhân
Web Sites & Commerce Ngành Y-Vinh dự và trách nhiệm
Web Sites & Commerce Trung tâm dịch vụ
Web Sites & Commerce Góc thư giản

Tìm kiếm

Đăng nhập
Tên truy cập
Mật khẩu

WEBLINKS
Website liên kết khác
 
 
Số lượt truy cập:
3 1 9 8 8 5 4 5
Số người đang truy cập
1 7 7
 Tin tức - Sự kiện Quốc tế
10 năm “Ngày thế giới phòng chống sốt rét” (WMD) qua từng chủ đề và con số

            Bắt đầu từ năm 2008 đến nay (2008-2017), cộng đồng quốc tế đã cùng nhau 10 kỳ tổ chức kỷ niệm “Ngày thế giới phòng chống sốt rét” (World Malaria Day_WMD) vào 25/4 hàng năm nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng, thúc đẩy nỗ lực toàn cầu phòng chống sốt rét và nhấn mạnh cam kết chính trị bền vững loại trừ sốt rét. Theo đó, mỗi năm hoặc 2-3 năm một chủ đề nhưng chủ đề các năm sau khẳng định nỗ lực toàn cầu hướng tới mục tiêu loại trừ sốt rét khi phạm vi và gánh nặng sốt rét toàn cầu ngày càng bị thu hẹp.

 

Lịch sử hình thành

            Ngày Sốt rét thế giới (WMD) được hình thành từ tháng 5/2007 tại kỳ họp lần thứ 60 của Đại hội đồng Y tế thế giới (WHA) nhằm cung cấp "giáo dục và hiểu biết về sốt rét" (education and understanding of malaria) và phổ biến thông tin về "tăng cường thực hiện quanh năm các chiến lược phòng chống sốt rét quốc gia bao gồm các hoạt động phòng và điều trị sốt rét dựa vào cộng đồng tại các vùng sốt rét lưu hành" (year-long intensified implementation of national malaria-control strategies, including community-based activities for malaria prevention and treatment in endemic areas). Trước khi WMD hình thành, Ngày sốt rét châu Phi được tổ chức vào 25/4/2001 tức một năm sau Tuyên bố Abuja (Abuja Declaration) lịch sử được 44 quốc gia sốt rét lưu hành tham gia “Hội nghị Thượng đỉnh sốt rét châu Phi” (African Summit o­n Malaria) ký kết. Mặc dù phần lớn số mắc và tử vong sốt rét toàn cầu tập trung ở châu Phi nhưng nhiều nơi khác trên thế giới cũng chịu ảnh hưởng bởi căn bệnh này nên cần có sự chung sức toàn cầu vì vậy Tổ chức Y tế thế giới (WHO) có sáng kiến tổ chức WMD vào 25/4 hàng năm từ 2008 đến nay tạo cơ hội cho các nước không còn sốt rét (malaria-free countries) cùng các nước đang bị ảnh hưởng sốt rét trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm lẫn nhau về cuộc chiến sốt rét toàn cầu; các nhà tài trợ và đối tác mới tíc cực hỗ trợ cuộc chiến sốt rét hiệu quả hơn; các chuyên gia và nhà khoa học thúc đẩy tiến bộ nghiên cứu và kết quả đạt được trong phạm vi chuyên ngành; nâng cao kiến thức cộng đồng đang sống trong những vùng sốt rét để họ có thể biết sốt rét là căn bênh hoàn toàn có thể điều trị và phòng ngừa để họ có ý thức tự bảo vệ mình, bảo vệ người thân của mình khi sống hay vào vùng sốt rét.

 

RBM là một đối tác luôn song hành cùng WMD hàng năm

Đối tác và nhà tài trợ

Đặc biệt 10 năm qua với sự tham gia của các đối tác Đẩy lùi sốt rét (Roll Back Malaria_RBM Partnership), tập đoàn ExxonMobil, Malaria No More và Mosquitoes Susk Tour; Quỹ toàn cầu phòng chống AIDS, lao và sốt rét (The Global Fund to Fight AIDS, Tuberculosis and Malaria) cùng các nhà tài trợ như Tổng thống Mỹ George W. Bush (President's Malaria Initiative); cựu tổng thống Bill Clinton (Clinton Foundation); Quỹ Bill Gate Foundation cùng thực hiện và hỗ trợ thực hiện ngày này hàng năm.

 

Màn tẩm hóa chất tồn lưu lâu (LLINs) là công cụ phòng ngừa sốt rét hiệu quả nhất hiện nay

Ngày 25/4/2007 đã được Tổng thống George W. Bush chỉ định là “Ngày Nhận thức sốt rét” (Malaria Awareness Day) và kêu gọi người Mỹ tham gia vào mục tiêu diệt trừ sốt rét (eradicate malaria) trên lục địa châu Phi khi căn bệnh đáng sợ này vẫn làm hàng trăm triệu triệu người mắc và hàng triệu người chết bởi căn bệnh có thể điều trị và phòng ngừa được, đồng thời thúc đẩy kế hoạchchống lại bệnh sốt rét của Nhà Trắng bao gồm nỗ lực phân phối màn ngủ với nhóm phi lợi nhuận Malaria No More tại New York. Bên cạnh đó, cựu Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton cũng tham gia vào nỗ lực chống sốt rét như tổ chức Clinton Foundation với một thành phần chống sốt rét đã phân phối các loại thuốc sốt rét cho hàng triệu người ở châu Phi và châu Á.

 

Tỷ phú Bill Gates đã và đang tài trợ cho nhiều chương trình từ thiện trên thế giới, góp phần ngăn chặn thảm họa AIDS, bệnh lao và sốt rét

Nhà tỷ phú, người sáng lập Microsoft thuộc Tổ chức từ thiện Bill and Melinda Gates Foundation cung cấp 168,7 triệu đô la (USD) cho dự án nghiên cứu thuốc ngừa sốt rét thế hệ mới; hỗ trợ 775 nghìn đô la nghiên cứu bẫy muỗi sốt rét; tài trợ 750 triệu USD chống sốt rét thông qua Quỹ toàn cầu phòng chống AIDS, lao và sốt rét, đồng thời hối thúc chính phủ các nước tăng cường ủng hộ chiến dịch chống sốt rét tại các quốc gia. Ông Gates cho biết: "Nếu chúng ta tiếp tục phát huy cao trào này thì có thể cứu hàng triệu mạng sống cùng lộ trình lâu dài tiêu diệt sốt rét''.

 

Cung cấp màn tẩm hóa chất (ITNs) góp phần làm sốt rét ở châu Phi giảm mạnh

Nhiều công ty nổi tiếng, các tổ chức và những người nổi tiếng đã tuyên bố sáng kiến ​​để tham gia cuộc chiến chống lại bệnh sốt rét để đánh dấu ngày này bao gồm "khoản hỗ trợ thách thức" (challenge grant) được công bố bởi ExxonMobil để so khớp số tiền quyên góp bằng đô la (USD) với Malaria No More , trong chương trình "Idol Gives Back" của American Idol được phát sóng vào “Ngày Nhận thức sốt rét”. Ủy viên Don Garber của Major League cũng thông báo giải đấu sẽ thúc đẩy sự nhận thức về sốt rét và các chương trình khuyến mãi gây quỹ cho mạng lưới người tàn tật trong tháng 4 để dẫn đến WMD. Nữ diễn viên Ashley Judd đã tuyên bố khởi động vào tháng 4 một sáng kiến ​​mới mang tên "5 & Alive" tập trung vào những ảnh hưởng tàn phá của bệnh sốt rét ở trẻ em dưới 5 tuổi. Các câu lạc bộ Boys & Girls của Mỹ đã tuyên bố chiến dịch quốc gia của họ mang tên "Phòng ngừa tử vong sốt rét: giải pháp đơn giản" (Malaria Prevention: Deadly Disease. Simple Solution) bằng cách hợp tác với Chương trình sốt rét No More để tiếp cận 4.7 triệu thành viên câu lạc bộ thế giới để yêu cầu đóng góp 10 USD màn ngủ chống muỗi. Tuy nhiên, phong trào không phải là không có những chỉ trích như nhà kinh tế học người châu Phi Dambisa Moyo cảnh báo những lợi ích ngắn hạn của tài trợ như màn chống muỗi có thể có những ảnh hưởng bất lợi dài hạn đối với tính bền vững của các nền kinh tế châu Phi, khi các thị trường bị ngập lụt bởi các mạng lưới nước ngoài thì điều này sẽ khiến các doanh nghiệp châu Phi bị lệ thuộc và không còn hoạt động.

 

90% gánh nặng sốt rét vẫn tập trung chủ yếu ở châu Phi, nhất là với trẻ em < 5 tuổi

Thành tựu qua những con số

Theo đánh giá tình hình sốt rét 15 năm (2000-2015) của WHOtrên toàn cầu, ước tính số ca mắc sốt rét đã giảm từ 262 triệu ca (năm 2000) xuống còn 212 triệu ca (năm 2015), số chết sốt rét giảm từ 839.000 ca (năm 2000) xuống còn 429.000 ca (năm 2015). Trong đó, số trẻ em dưới 5 tuổi giảm từ 723.000 ca (năm 2000) xuống còn 306.000 ca (năm 2015). Hầu hết số ca mắc sốt rét (88%) và tử vong sốt rét (90%) xảy ra ở châu Phi vào năm 2015, đặc biệt 2 nước Nigeria và Congo DRC chiếm hơn 35% số ca tử vong sốt rét toàn cầu năm 2015. Trong năm 2015, khu vực Đông Nam Á chiếm 10% số mắc sốt rét và 7% số tử vong toàn cầu; khu vực Đông Địa Trung Hải chiếm khoảng 2% số mắc sốt rét và 2% tử vong sốt rét toàn cầu. Trong năm 2014, 16 quốc gia báo cáo không cố số ca mắc sốt rét tại chỗ là Argentina, Armenia, Azerbaijan, Costa Rica, Iraq, Georgia, Kyrgyzstan, Morocco, Oman, Paraguay, Sri Lanka, Tajikistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Turkmenistan, Các Tiểu vương quốc Ả rập thống nhất (United Arab Emirates) và Uzbekistan; 17 quốc gia đang báo cáo có ít hơn 1000 ca mắc sốt rét. Như vậy, sau 15 năm tỷ lệ mắc sốt rét ở các quần thể có nguy cơ giảm 37% và tỷ lệ tử vong sốt rét giảm 60%, ước tính khoảng 6,2 triệu ca tử vong sốt rét đã được ngăn chặn trên toàn cầu từ năm 2001. Theo WHO, khu vực cận Saharan châu Phi vẫn là gánh nặng sốt rét cao nhất toàn cầu chiếm trên90% số ca mắc sốt rét và chết sốt rét trong năm 2015; khoảng 15 quốc gia ở khu vực này chiếm 80% số ca sốt rét và 78% số tử vong sốt rét toàn cầu, từ năm 2000 tỷ lệ số ca mắc mới sốt rét ở 15 quốc gia này giảm 32% tụt lại phía sau các nước khác trên toàn cầu (53%). Trong các khu vực có lan truyền sốt rét cao, hơn 2/3 (70%) số ca tử vong sốt rét xảy ra ở trẻ em < 5 tuổi. Từ 2000-2015, tỷ lệ tử vong sốt rét ở trẻ < 5 tuổi giảm 65% tương đương với khoảng 5,9 triệu người được cứu sống trên toàn cầu; hơn một nửa (57/106 quốc gia) có bệnh sốt rét năm 2000 đã cắt giảm được số ca sốt rét mắc mới ít nhất 75% vào 2015 phù hợp với các mục tiêu do Đại Hội đồng Y tế thế giới (WHA) đề ra, còn 18 quốc gia khác giảm số ca mắc sốt rét xuống từ 50-75%.

 

Từ khi bắt đầu WMD năm 2008 đến nay, mặc dù số trường hợp chết sốt rét đã giảm được 50% nhưng số mắc sốt rét giảm không đáng kể 243 triệu ca (năm 2008) so với 212 triệu ca (năm 2015)

Khoảng trống và rào cản

Số mắc giảm chậm và khoảng trống phòng ngừa

Theo số liệu của WHO từ thời điểm WMD bắt đầu năm 2008 đến nay, số mắc sốt rét 243 triệu casố chết sốt rét 863.000 trường hợp (năm 2008); sốchết sốt rét 781.000 trường hợp (năm 2009); số mắcsốt rét 216 triệu ca s chết 655.000 trường hợp (năm 2010); số mắc sốt rét mới212 triệu ca và số chết sốt rét 429.000 trường hợp (năm 2015) tập trung chủ yếu ở vùng cận Saharan, châu Phi. Như vậy, sau 10 năm (2008-2017) WMD số chết sốt rét giảm được khoảng 50% nhưng số mắc sốt rét giảm không đáng kể, điều này buộc WHO phải xem xét và đánh giá khoảng trống phòng ngừa ở các quốc gia còn sốt rét lưu hành vừa và nặng, nhất là các nước châu Phi-nơi tập trung đến 90% số mắc và số chết sốt rét toàn cầu.Báo cáo sốt rét thế giới của WHO 2016 cho rằng kết quả phòng chống sốt rét toàn cầu nhiều tiến bộ nhưng tiến độ quá chậm để có thểloại trừ căn bệnh này theo mục tiêu đề ra,lộ trình tiến tới loại trsốt rét vào năm 2030 còn khoảng cách đáng kể trong tiếp cận các biện pháp can thiệp cũng như hệ thống y tế mong manh đang tồn tại ở nhiều quốc gia, đó chính là lý do tại sao đến năm 2015vẫn còn 91 quốc gia và vùng lãnh thổ còn lan truyền sốt rét với 212 triệu ca mắc và 429.000 tử vong sốt rét.Các chuyên gia của WHO nhận địnhnguyên nhân sốt rét tiếp tục lan truyền và gia tăng là do chưa đảm bảo bao phủ ITNs phòng chống muỗi bị nhiễm bệnh, trong khi sử dụng màn ngủ thích hợp có thể làm giảm lan truyền sốt rét tới 90% cùng với các chiến dịch truyền thông giáo dục sức khỏe nâng cao nhận thức tự bảo vệ của cộng đồng và tăng nguồn kinh phí phòng chống sốt rét.Tuy nhiên, WHO ước tính trên 20% số hộ gia đình ở vùng cận Sahara châu Phi không tiếp cận được với màn ngủ và chưa đầy 50% số hộ gia đình có đủ ITNs, khoảng 43% dân số Tiểu vùng Sahara châu Phi không được bảo vệ bằng ITNs hay IRS trong năm 2015. Thêm vào đó, nhiều quốc gia hệ thống y tế thiếu hụt kinh phí và khó tiếp cận đối tượng nguy cơ sốt rét làm tăng số mắc và chết do sốt rét.

Rào cản chuyên môn kỹ thuật

Báo cáo của WHO qua các năm cho biết một số quốc gia có gánh nặng sốt rét cao đã thực hiện việc làm giảm chậm hơn trung bình tỷ lệ mắc sốt rét (32%) so với các nước khác trên thế giới (53%), trong đó hệ thống y tế yếu kém tiếp tục là những “rào cản” kiểm soát sốt rét. Hàng triệu người vẫn không nhận được dịch vụ mà họ cần để điều trị và dự phòng sốt rét, trong năm 2014 khoảng 1/3 số người có nguy cơ mắc bệnh sốt rét ở vùng cận Saharan châu Phi sống trong các hộ gia đình thiếu sự bảo vệ từ màn tẩm hóa chất chống muỗi (ITNs) hoặc phun tồn lưu hóa chất trong nhà (IRS), trong khi muỗi Anopheles kháng hóa chất diệt côn trùng (insecticide and drug resistance) đang là thách thức toàn cầu. TS. Pedro Alonso, Giám đốc Chương trình sốt rét toàn cầu của WHO cho biết: "Khi gánh nặng sốt rét toàn cầu có xu hướng giảm thì các thách thức mới nổi lên, nhiều nước tiến bộ đang bị đe dọa bởi sự phát triển nhanh chóng và lan rộng của muỗi kháng hóa chất diệt côn trùng có thể phá hoại những thành quả phòng chống bệnh sốt rét gần đây". Trong vòng 5 năm gần đây (2010-2015), vấn đề muỗi kháng hóa chất diệt côn trùng ngày càng được quan tâm, WHO cho biết từ năm 2010, có 60/78 quốc gia giám sát kháng thuốc diệt côn trùng đã báo cáo về muỗi Anopheles kháng ít nhất một loại hóa chất diệt côn trùng được sử dụng trong ITNs và IRS; trong số này có 49 quốc gia báo cáo muỗi Anopheles kháng tới 2 hay nhiều lớp hóa chất diệt côn trùng; hơn 50% dân số châu Phi được tiếp cận ITNs trong năm 2014 so với 2% năm 2000 nhưng khả năng muỗi kháng hóa chất pyrethroid, nhóm thuốc diệt côn trùng chính được sử dụng tẩm màn đang tăng lên. Cùng với đó, ký sinh trùng sốt rét kháng thuốc sốt rét có hiệu lực cao artemisinin­-thành phần cốt lõi trong trị liệu phối hợp dựa vào artemisinine (ACTs) tốt nhất hiện nay đã được phát hiệnở 5 quốc gia thuộc khu vực Tiểu vùng sông Mekong (Myanmar, Thailand, Cambodia, Lao PDR và Việt Nam). Ở nhiều quốc gia, tiến bộ phòng chống sốt rét đang bị đe dọa bởi sự phát triển nhanh chóng và lan rộng kháng thuốc sốt rét. Đến nay, ký sinh trùng kháng artemisinin-hợp chất cốt lõi của các loại thuốc chống sốt rét tốt nhất hiện có đã được phát hiện ở 5 quốc gia GMS.Từ năm 2001, WHO khuyến cáo sử dụng trị liệu kết hợp artemisinin (ACTs) để điều trị sốt rét thay thế thuốc các thuốc đã bị kháng bởiP.falciparumnhư chloroquine và sulphadoxine-pyrimethamine (Fansidar).Việc sử dụng các phương pháp điều trị mới góp phần tích cực làm giảm đáng kể số ca tử vong sốt rét trong 15 năm qua (2001-2015).Tuy nhiên, từ những năm 2000s ký sinh trùng sốt rétP.falciparumkháng artemisinin đã được ghi nhận, đặc biệt là ở Đông Nam Á và Mỹ Latinh.Việc sử dụng đơn trị liệu artemisinin và dẫn chất của nó, thuốc giả và thuốc kém chất lượng đã đẩy nhanh tốc kháng thuốc của chủng ký sinh trùng này, nếu không có thuốc điều trị thay thế (second line) cho artemisinin có sẵn trong nhiều năm thì sự lan rộng kháng thuốc sẽ là t mối đe dọa lớn đối với sức khỏe cộng đồng.

Thu hẹp khoảng cách (Close the gaps)

Nhận thức được khoảng trống phòng ngừa này, tháng 5/2015 Đại Hội đồng Y tế thế giới (WHA) đã thông qua "Chiến lược kỹ thuật sốt rét toàn cầu" (Global Technical Strategy for Malaria_GTS) giai đoạn 2016-­2030 của WHO trong khuôn khổ mục tiêu tham vọng nhưng khả thi của Mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) đến năm 2030 bao gồm cả việc giảm tỷ lệ mắc sốt rét và tỷ lệ tử vong sốt rét toàn cầu xuống con số tối thiểu 90%; loại trừ sốt rét ít nhất ở 35 quốc gia và ngăn chặn sự phục hồi sốt rét ở tất cả các nước không còn có sốt rét. Tuy nhiên, để đạt được những mục tiêu này đòi hỏi phải đảm bảo bao phủ các gói công cụ dự phòng sốt rét cốt lõi đã được kiểm chứng trong kiểm soát vector như màn tẩm hóa chất tồn lưu lâu (LLINs), phun tồn lưu hóa chất diệt muỗi trong nhà (IRS) cùng các liệu pháp dự phòng theo thai kỳ cho phụ nữ mang thai (Intermittent preventive treatment in pregnancy_IPTp), điều trị dự phòng cách quãng cho trẻ sơ sinh (Intermittent preventive treatment in infants_IPTi), hóa trị liệu sốt rét theo mùa (Seasonal malaria chemoprevention_SMC). Các hoá trị liệu dự phòng này là những yếu tố chính của gói biện pháp phòng ngừa và kiểm soát sốt rét toàn diện được WHO khuyến cáo với mục đích can thiệp ngăn ngừa sốt rét bằng cách duy trì mức độ thuốc điều trị trong máu suốt thời kỳ nguy cơ sốt rét cao nhất ở Tiểu vùng Saharan, châu Phi cũng như một số vùng sốt rét lưu hành nặng và vừa trên thế giới. Cùng với đó, chính phủ các quốc gia cũng như các đối tác, các nhà tài trợ duy trì cam kết chính trị và tăng tối thiểu gấp 3 lần đầu tư phòng chống sốt rét toàn cầu từ 2,7 tỷ đô la (USD) trong ngân sách hàng năm lên tới 8,7 tỷ USD vào năm 2030 nhằm tạo ra sự tiết kiệm trong tương lai về chi phí điều trị ca bệnh được dự báo do các nỗ lực kiểm soát sốt rét tiếp tục được mở rộng và nhiều ca bệnh sốt rét hơn được ngăn chặn và làm giảm sâu hơn so với con số 212 triệu ca trong năm 2015.

Chủ đề và thông điệp sốt rét của WHO qua các năm

 

Các năm

Chủ đề WMD qua các năm

Tiếng Việt

Tiếng Anh

2008

Sốt rét: một căn bệnh không có biên giới

Malaria: a disease without borders

2009-2010

Hạ gục bệnh sốt rét

Counting malaria out

2011

Đạt được thành tựu và hiệu quả

Achieving Progress and Impact

2012

Giữ vững thành quả, cứu lấy mạng sống, đầu tư cho sốt rét

Sustain Gains, Save Lives: Invest in Malaria

2013-2015

Đầu tư cho tương lai, đánh bại sốt rét

Invest in the future: defeat malaria

2016

Chấm dứt hoàn toàn bệnh sốt rét

End Malaria For Good

2017

Hãy cùng thu hẹp khoảng cách phòng ngừa sốt rét

Malaria: Let’s closing the prevention gap

 

WMD 2008:Sốt rét-một căn bệnh không biên giới” (Malaria: a disease without borders)

 

Lần đầu tiên Ngày sốt rét thế giới (WMD) 2008 diễn ra trong bối cảnh Mục tiêu phát triển thiên niên kỷ (MDGs) của Liên Hợp Quốc (UN) mới đi được một nửa chặng đường (2000-2015), chủ đề WMD 2008: “Sốt rét: một căn bệnh không biên giới” (Malaria-a diseases without borders) có ý nghĩa sốt rét không có ngoại lệ với bất cứ quốc gia nào kể cả các quốc gia không còn lưu hành sốt rét, chủ đề này được đưa ra trong bối cảnh sốt rét giết chết gần 1 triệu người mỗi năm, trong khi việc kiểm soát các ca bệnh nhập khẩu (imported cases) giữa các quốc gia là một vấn đề khó khăn cần được quan tâm giải quyết đòi hỏi tất cả các quốc gia phải có trách nhiệm cùng chung tay xóa bỏ căn bệnh này.

WMD 2009-2010:Hạ gục bệnh sốt rét” (Counting malaria out)

 

Chủ đề WMD 2009-2010 diễn ra trong bối cảnh sốt rét toàn cầu đang có xu hướng giảm cả về chỉ số mắc và tử vong sốt rét, cần có một cú đánh quyết định để căn bệnh này không thể ngóc đầu lên được do vậy chủ đề này được WHO quyết định duy trì trong 2 năm như một lời nhắc nhở về cam kết tiếp tục chống sốt rét trong việc duy trì tập trung toàn cầu vào bệnh sốt rét trong thời điểm quan trọng vì cộng đồng sốt rét quốc tế đã cố gắng đạt được mục tiêu đề ra là bảo vệ và điều trị hiệu quả với chi phí hợp lý cho tất cả mọi người có nguy cơ sốt rét.

WMD 2011: “Đạt được thành tựu và hiệu quả” (Achieving Progress and Impact)

 

Chủ đề WMD 2011 đánh dấu một năm mà những tiến bộ có ý nghĩa đang được đánh giá để tiến tới mục tiêu không còn ca tử vong do sốt rét nào nữa vào năm 2015, cùng với nỗ lực tổng hợp của cộng đồng phòng chống sốt rét toàn cầu và để nêu bật những thành công được ghi nhận cùng với những thách thức còn tồn tại trong cuộc chiến sốt rét, đồng thời để nhân rộng hiệu quả của các nguồn đầu tư đáng kể cho căn bệnh mà có thể phòng ngừa và chữa trị được này. Các quốc gia thành viên của WHO được khuyến khích áp dụng và triển khai phổ biến chủ đề này trong các hoạt động cụ thể tương ứng và lồng ghép với các khẩu hiệu để phản ánh những tiến bộ đã đạt được ở mọi lĩnh vực, cũng như những thách thức dai dẳng vẫn còn ảnh hưởng đến các nước có sốt rét lưu hành.

WMD 2012:Giữ vững thành quả, cứu lấy mạng sống, đầu tư cho sốt rét” (Sustain Gains, Save Lives: Invest in Malaria)

 

Chủ đề WMD 2012 như một thông điệp hay khẩu hiệu bao trùm mà trong đó các đối tác được mời tham gia thêm vào, đưa ra khẩu hiệu của chính mình tương ứng với các lĩnh vực cụ thể mà họ quan tâm hay cam kết cũng như các bên tham gia vào công tác phòng chống sốt rét. Theo đó, Giữ vững thành quả (Sustain Gains) thể hiện các nỗ lực từ các quốc gia và cộng đồng quốc tế ngăn chặn bệnh sốt rét đang tiếp tục được thực hiện, nhờ sự mở rộng của các biện pháp can thiệp một cách nhanh chóng đã cứu sống nhân loại mà chúng ta có thể thấy được qua số ca mắc và tử vong giảm đi một cách bền vững trên phạm vi toàn cầu trong suốt 5 năm qua. Cứu lấy mạng sống (Save Lives) cho thấy khoảng một nửa dân số trên thế giới có nguy cơ mắc bệnh sốt rét trong khi đây là một căn bệnh có thể phòng ngừa và có thể điều trị được nhưng cứ mỗi một phút phút nó vẫn cướp đi sinh mạng sống của 1 trẻ em châu Phi, chỉ cần tăng cường các nỗ lực ngăn chặn sốt rét kể cả mở rộng mức độ bao phủ cung cấp màn chống muỗi cho toàn dân sẽ cứu sống ước tính khoảng 3 triệu trẻ em châu Phi tính đến năm 2015. Đầu tư vào sốt rét (Invest in Malaria) theo khuyến cáo của WHO, các công cụ dự phòng sốt rét mang lại hiệu quả can thiệp kinh tế nhất trên thế giới hiện nay như màn chống muỗi tẩm hóa chất (ITNs) là biện pháp đơn giản ít tốn kém nhưng được chứng minh là giảm đáng kể tỷ lệ tử vong cũng như số ca mắc sốt rét toàn cầu.

WMD 2013-2015:Đầu tư cho tương lai, đánh bại sốt rét” (Invest in the future: defeat malaria)

 

Chủ đề trên đây được xuyên suốt trong 3 năm (2013-2015) trong bối cảnh thế giới cần đạt được các mục tiêu thiên niên kỷ (MDGs) vào năm 2015, trong khi các thành quả sốt rét đạt được liên quan đến cải thiện sức khỏe, tác động đến sự sống còn của bà mẹ và trẻ em, xóa bỏ đói nghèo và tăng cường tiếp cận giáo dục cho cộng đồng.Theo đó, đầu tư tiếp tục trong phòng chống sốt rét nhằm kêu gọi các nước thành viên đẩy nhanh nỗ lực nhằm hướng tới một khu vực không còn sốt rét; duy trì nhiệm vụ quốc gia và quốc tế về tăng cường các biện pháp phù hợp chi phí-hiệu quả đã được kiểm chứng nhằm ngăn chặn, chẩn đoán và điều trị sốt rét. Các nỗ lực phòng chống sốt rét đang được tăng cường vẫn đang được đầu tư. sẽ thúc đẩy các quốc gia có sốt rét lưu hành hướng đến không còn ca tử vong nào nữa vào năm 2015.

WMD 2016: Chấm dứt hoàn toàn bệnh sốt rét” (End Malaria For Good)

 

Chủ đề WMD từ năm 2016 nhằm phản ánh tầm nhìn về một thế giới hoàn toàn không có sốt rét theo đúng như mục tiêu được xác định trong Chiến lược kỹ thuật sốt rét toàn cầu (GTS) 2016-2030 đã được Đại hội đồng Y tế thế giới (WHA) thông qua vào tháng 5/2015 hướng tới mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) về loại trừ sốt rét trong vòng 15 năm tới (đến năm 2030). Theo đó, những mục tiêu tham vọng nhưng khả thi được đặt ra bao gồm giảm ít nhất 90% số ca mắc sốt rét mới; giảm ít nhất 90% số tử vong sốt rét, loại trừ sốt rét ở ít nhất 35 quốc gia có sốt rét lưu hành và ngăn chặn sốt rét bùng phát tại các quốc gia đã được loại trừ sốt rét.

 

WMD 2017: Hãy cùng thu hẹp khoảng cách phòng ngừa sốt rét” (Malaria: Let’s closing the prevention gap)

Thông tin trên Website của WHO cho biết WMD 25/4/2017 tiếp tụcchủ đề năm trước: “Chấm dứt hoàn toàn sốt rét” (End Malaria for Good) nhưng sự khác biệt hướng đến WMD năm nay là “điểm sáng” (spotlight)về dự phòng sốt rét, một chiến lược quan trọng giảm thiểu những thiệt hại sốt rét do vẫn tồn tại nhiều khoảng trống phòng ngừa. Theo đó, thông điệp WMD năm nay của WHO: Hãy cùng thu hẹp khoảng cách phòng ngừa sốt rét” (Malaria: Let’s closing the prevention gap) nhằm tiếp nối chủ đề sốt rét năm 2016 khẳng định nỗ lực toàn cầu hướng tới loại trừ sốt rét khi phạm vi và gánh nặng sốt rét ngày càng bị thu hẹp; làm rõ thông điệp của WHO “hãy cùng thu hẹp khoảng cách” (Let’s close the gap) trong WMD năm nay nhằm kêu gọi các quốc gia và đối tác khẩn trương cải thiện tiếp cận các công cụ dự phòng cứu mạng sống, khi những thành công gần đây trong cuộc chiến sốt rét đã chứng tỏ việc mở rộng phạm vi sử dụng các công cụ dự phòng được kiểm chứng và tiết kiệm chi phí đã làm giảm đáng kể gánh nặng sốt rét toàn cầu; phù hợp với bản tin mới của WHO (Malaria prevention works: let's close the gap) công bố trước WMD năm nay đã đưa ra một bản tóm tắt các công cụ được WHO khuyến nghị trong gói dự phòng sốt rét làm nổi bật khoảng trống còn lại trong phạm vi bao phủ và nhu cầu về công cụ chống sốt rét mới; phù hợp với “logo 2 mảnh ghép” biểu trưng cho khoảng trống cần được lấp đầy sẽ được lựa chọn làm phông nền cho WMD năm nay.

 

Điểm nhấn và sự khác biệt của WMD năm 2017

WHO tăng cường thúc đẩy biện pháp dự phòng (A push for prevention) trong WMD năm nay là do ngay từ năm 2000, phòng ngừa sốt rét đã có vai trò quan trọng làm giảm số mắc và tử vong sốt rét chủ yếu thông qua việc mở rộng phạm vi bao phủ màn tẩm hóa chất diệt (ITNs) và phun tồn lưu hóa chất trong nhà (IRS). Ở khắp vùng cận Saharan châu Phi nơi tập trung chủ yếu sốt rét toàn cầu, phần lớn dân số đang ngủ dưới ITNs. Trong năm 2015, ước tính khoảng 53% dân số nguy cơ được bảo vệ bằng ITNs so với 30% năm 2010. Trong 20 quốc gia châu Phi, giai đoạn 2010 -2015 điều trị dự phòng cho phụ nữ mang thai tăng gấp 5 lần.Theo Báo cáo sốt rét thế giới (World Malaria Report) của WHO 2016, trong năm 2015 có 212 triệu ca mắc mới sốt rét (new cases of malaria) và 429.000 trường hợp tử vong, cứ mỗi 2 phút lại có một đứa trẻ chết vì sốt rét.Mở rộng phạm vi phòng ngừa đang thu được những kết quả khả quan, ước tính mới nhất của WHO cho thấy nhiều quốc gia còn sốt rét lưu hành gánh nặng sốt rét đã được làm giảm đáng kể. Trên quy mô toàn cầu, số ca mắc mới sốt rét giảm 21% giai đoạn 2010-2015, tỷ lệ tử vong sốt rét giảm 29% so với cùng kỳ 5 năm trước đó. Tuy nhiên, WHO cho rằng đây là một chương trình dang dở (An unfinished agenda) yêu cầu tăng tốc tiến độ thực hiện khi Chiến lược kỹ thuật sốt rét toàn cầu (GTS) phải giảm được ít nhất 40% số mắc và chết sốt rét vào năm 2020 so với 2015, trong khi đến nay chưa đầy một nửa (40/91) quốc gia trên thế giới có sốt rét lan truyền đang đi đúng hướng để đạt được những cột mốc này, tiến độ đặc biệt chậm ở các nước có thu nhập thấp với gánh nặng sốt rét cao.Để tăng tốc độ tiến bộ hướng tới những mục tiêu toàn cầu, WHO kêu gọi các nước bị ảnh hưởng sốt rét và các đối tác phát triển của họ đẩy mạnh đầu tư trong phòng chống sốt rét, đồng thời kêu gọi tài trợ lớn hơn cho sự phát triển, đánh giá và triển khai các công cụ dự phòng sốt rét mới. Theo đó, thông điệp “thu hẹp khoảng cách” (close the gap) của WHO năm nay nhằm tập trung bao phủ các công cụ dự phòng sốt rét cốt lõi đã được kiểm chứng trong kiểm soát vector như màn tẩm hóa chất tồn lưu lâu (LLINs), phun tồn lưu hóa chất diệt muỗi trong nhà (IRS) cùng các liệu pháp dự phòngtheo thai kỳ cho phụ nữ mang thai (Intermittent preventive treatment in pregnancy_IPTp),điều trị dự phòng cách quãng cho trẻ sơ sinh (Intermittent preventive treatment in infants_IPTi),hóa trị liệu sốt rét theo mùa (Seasonal malaria chemoprevention_SMC). Các hoá trị liệu dự phòng này là những yếu tố chính của gói biện pháp phòng ngừa và kiểm soát sốt rét toàn diện được WHO khuyến cáo với mục đích can thiệp ngăn ngừa sốt rét bằng cách duy trì mức độ thuốc điều trị trong máu suốt thời kỳ nguy cơ sốt rét cao nhất ở các vùng sốt rét lưu hành nặng và vừa ở Tiểu vùng Saharan, châu Phi cũng như một số noi còn gánh nặng sốt rét cao trên thế giới.Đầu tư mạnh mẽ trong dự phòng sốt rét bằng các công cụ mới sẽ thúc đẩy các quốc gia đi theo lộ trình loại trừ đồng thời góp phần vào các mục tiêu phát triển bền vững khác như cải thiện sức khỏe bà mẹ và trẻ em để mục tiêu “Chấm dứt hoàn toàn sốt rét” trở thành hiện thực. 

 

Chiến dịch ra quân phòng chống sốt rét nhân WMD ở khu vực miền Trung-Tây Nguyên

WMD ở khu vực miền Trung-Tây Nguyên

Khu vực miền Trung-Tây Nguyên được coi là “cái nôi” sốt rét của cả nước khi trên 50% số mắc sốt rét và 80% số chết sốt của cả nước tập trung ở khu vực này nên có thể nói giải quyết được sốt rét ở khu vực này thì có thể giải quyết được tình hình sốt rét cả nước. Hưởng ứng WMD của WHO hàng năm khu vực miền Trung-Tây Nguyên được sự hỗ trợ của WHO đã thường xuyên tổ chức lễ phát động WMD và triển khai chiến dịch ra quân phòng chống sốt rét vào các năm 2008 và 2010 (Thừa Thiên-Huế), 2009 (Đắc Lắc), 2011 và 2015 (Gia Lai), 2012 (Quảng Nam), 2013 (Phú Yên), 2016 (Khánh Hòa), 2017 (Kon Tum). So với năm đầu triển khai chiến dịch (2008) miền Trung-Tây Nguyên có 25 ca tử vong sốt rét nhưng đến nay chỉ còn 1 ca sốt rét (2016) cho thấy bên cạnh nỗ lực phòng chống sốt rét quốc gia còn có sức mạnh của WMD với chương trình quốc gia phòng chống và loại trừ sốt rét ở Việt Nam. Tuy nhiên, với đặc điểm tự nhiên và khí hậu thuận lợi cho bệnh sốt rét phát triển tình hình giảm mắc và giảm chết sốt rét ở khu vực này chưa thực sự bền vững và có thể bùng phát trở lại bất cứ lúc nào. Cùng với đó, tác động của các yếu tố biến đổi khí hậu cùng tình trạng di biến động dân cư vào vùng sốt rét lưu hành (dân di cư tự do, dân đi rừng, làm rẫy và ngủ rẫy, giao lưu biên giới…); các khó khăn kỹ thuật như muỗi kháng hóa chất diệt côn trùng, ký sinh trùng sốt rét đa kháng thuốc sốt rét kể cả thuốc có hiệu lực cao artemisinine làm tăng nguy cơ lan truyền bệnh và phục hồi sốt rét. Đặc biệt, trong bối cảnh sốt rét đang có chiều hướng giảm đã nảy sinh tư tưởng chủ quan không chỉ ở người dân mà cả các cấp chính quyền khi nguồn ngân sách đầu tư sốt rét vài năm gần đây dang bị cắt giảm mạnh, trong khi ngân sách đối ứng của các địa phương cho công tác phòng chống và loại trừ sốt rét không đáng kể. Hy vọng, WMD năm nay cũng như các năm sau sẽ là cơ hội thức tỉnh cộng đồng cũng như tăng cường hơn nữa cam kết chính trị của chính phủ cũng như các đối tác đầu tư sâu hơn nữa để đảm bảo lộ trình loại trừ sốt rét ở Việt Nam trước năm 2030.

Ngày 17/04/2017
PGS.TS. Triệu Nguyên Trung  

THÔNG BÁO

   Dịch vụ khám chữa bệnh chuyên ngành của Viện Sốt rét-Ký sinh trùng-Côn trùng Quy Nhơn thuộc Bộ Y tế về các bệnh ký sinh trùng và các bệnh do véc tơ truyền, đặc biệt là các bệnh ký sinh trùng mới nổi như sán lá gan lớn, sán lá gan nhỏ, giun lươn, giun đũa chó và các bệnh thông thường khác; khám bảo hiểm y tế và xét nghiệm chẩn đoán bệnh bằng các phương tiện kỹ thuật cao như sinh hóa, huyết học, miễn dịch (ELISA), sinh học phân tử và chẩn đoán hình ảnh bằng nội soi tiêu hóa, siêu âm màu…

   Trung tâm Dịch vụ khoa học kỹ thuật của Viện Sốt rét-Ký sinh trùng-Côn trùng Quy Nhơn thuộc Bộ Y tế chuyên sản xuất mua bán hóa chất, vật tư, chế phẩm diệt côn trùng; dịch vụ diệt côn trùng gây bệnh, côn trùng gia dụng như muỗi, ruồi, gián, kiến…; dịch vụ phòng diệt mối mọt và xét nghiệm phát hiện tôm bằng các kỹ thuật hiện đại.


 KẾT QUẢ TUYỂN SINH
 CHUYÊN ĐỀ
 CÁC VẤN ĐỀ QUAN TÂM
 LOẠI HÌNH DỊCH VỤ
 PHẦN MỀM LIÊN KẾT
 QUẢNG CÁO

Trang tin điện tử Viện Sốt rét - Ký Sinh trùng - Côn trùng Quy Nhơn
Giấy phép thiết lập số 53/GP - BC do Bộ văn hóa thông tin cấp ngày 24/4/2005
Địa chỉ: Khu vực 8-Phường Nhơn Phú-Tp. Quy Nhơn- Tỉnh Bình Định.
Tel: (84) 056 3547492 - Fax: (84) 056 3647464
Email: impe.quynhon@gmail.com
Trưởng ban biên tập: TTND.PGS.TS. Nguyễn Văn Chương - Viện trưởng
Phó Trưởng ban biên tập: TS.BS.Huỳnh Hồng Quang-Phó Viện trưởng
• Thiết kế bởi công ty cổ phần phần mềm: Quảng Ích