Home TRANG CHỦ Thứ 5, ngày 14/11/2019
    Hỏi đáp   Diễn đàn   Sơ đồ site     Liên hệ     English
IMPE-QN
Web Sites & Commerce Giới thiệu
Web Sites & Commerce Tin tức - Sự kiện
Web Sites & Commerce Hoạt động hợp tác
Web Sites & Commerce Hoạt động đào tạo
Web Sites & Commerce Chuyên đề
Finance & Retail Tư vấn sức khỏe
Hỏi-Đáp
Y học thường thức
Kiến thức phổ thông
Web Sites & Commerce Tạp chí-Ấn phẩm
Web Sites & Commerce Thư viện điện tử
Web Sites & Commerce Hoạt động Đảng & Đoàn thể
Web Sites & Commerce Bạn trẻ
Web Sites & Commerce Văn bản pháp quy
Số liệu thống kê
Web Sites & Commerce An toàn thực phẩm & hóa chất
Web Sites & Commerce Thầy thuốc và Danh nhân
Web Sites & Commerce Ngành Y-Vinh dự và trách nhiệm
Web Sites & Commerce Trung tâm dịch vụ
Web Sites & Commerce Góc thư giản

Tìm kiếm

Đăng nhập
Tên truy cập
Mật khẩu

WEBLINKS
Website liên kết khác
 
 
Số lượt truy cập:
3 9 1 8 8 9 1 0
Số người đang truy cập
8 8
 Tư vấn sức khỏe Kiến thức phổ thông
Sạm da do bệnh Addison vì bị suy tuyến thượng thận nguyên phát (ảnh minh họa)
Sạm da toàn thân do bệnh Addison

Sạm da còn gọi là đen da hay hắc bì, đây là một quá trình bệnh lý làm gia tăng lượng hắc tố bình thường của da. Hiện tượng sạm da có thể lan rộng toàn thân hoặc khu trú ở từng vùng của cơ thể tùy theo nguyên nhân gây bệnh. Trong sạm da lan rộng toàn thân, bệnh Addison là một bệnh điển hình gây sạm da do người bệnh bị tổn thương tuyến thượng thận. Cần biết vấn đề này để phát hiện, chẩn đoán và điều trị phù hợp.

Cơ chế gây nên sạm da

Hắc tố của da là những hạt không đều, sản sinh ra từ các tế bào hắc tố nằm ở tế bào đáy, bình thường chúng có màu vàng sáng, có thể phát hiện được bằng cách nhuộm bạc các mảnh cắt mô học của da. Khi tăng sinh nhiều, các hắc tố được giải phóng khỏi lớp tế bào đáy và tích lũy ở các tầng hắc tố bào, ứ đọng ở cả lớp tế bào gai và phần trên của trung bì. Trong chứng sạm da, da sẽ chuyển từ màu bình thường sang màu vàng sáng đến màu nâu đen và cuối cùng là màu đen sạm, không biến mất đi khi ấn vào. Theo các nhà khoa học, việc điều hòa hắc tố ở da do các tuyến nội tiết như thùy giữa tuyến yên, tuyến sinh dục, tuyến giáp trạng, tuyến thượng thận. Thùy giữa tuyến yên giữ vai trò quan trọng do tiết ra nội tiết tố kích thích hắc tố, nội tiết tố này có ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng sinh sản của các tế bào hắc tố ở da. Các tuyến nội tiết khác như tuyến giáp trạng, tuyến thượng thận có tác dụng trực tiếp lên thùy giữa tuyến yên bằng cách tạo ra các men oxydase hoặc gián tiếp bằng cách tăng cường hay ức chế sự bài tiết nội tiết tố của thùy giữa tuyến yên. Trong quá trình tạo hắc tố ở da còn có vai trò của hệ thần kinh dinh dưỡng, đặc biệt là hệ thần kinh giao cảm.

 
Nguyên nhân và triệu chứng bệnh Addison gây sạm da

Bệnh Addison xảy ra khi người bệnh bị suy tuyến thượng thận nguyên phát, bệnh lý được nhà khoa học Addison phát hiện và mô tả lần đầu tiên vào năm 1855, nguyên nhân từ tổn thương cả hai bên tuyến thượng thận gây thiểu năng tuyến thượng thận, tuyến bị phá hủy không có khả năng tiết ra đủ hai loại nội tiết tố chính là cortisol và aldosteron. Thực tế có khoảng 70% các trường hợp suy tuyến thượng thận do nguyên nhân tự miễn dịch, hệ miễn dịch của cơ thể thường có chức năng bảo vệ cơ thể nhưng khi mắc bệnh tự miễn dịch thì hệ miễn dịch tự chống lại một phần nào đó của cơ thể; do đó suy tuyến thượng thận nguyên phát do nguyên nhân tự miễn dịch khi hệ miễn dịch chống lại vỏ thượng thận. Ngoài ra một số nguyên nhân khác cũng có thể gây nên suy tuyến thượng thận nguyên phát gồm: mắc bệnh lao, nhiễm vi khuẩn và nấm, ung thư di căn từ nơi khác đến như ung thư vú, nhiễm bột, bị u hạt sarcoidosis, nhiễm sắt, cắt bỏ tuyến thượng thận; suy đa tuyến nội tiết trong trường hợp suy các tuyến nội tiết khác gây bệnh tiểu đường, suy tuyến cận giáp trạng... Bệnh thường xảy ra ở những người trẻ từ 30 đến 50 tuổi, ít khi ghi nhận được ở trẻ em hoặc người cao tuổi, nam giới thường mắc bệnh nhiều hơn nữ giới.

Khi bị suy tuyến thượng thận, bệnh nhân sẽ có những biểu hiện triệu chứng lâm sàng do sự thiếu hụt loại nội tiết tố của tuyến tiết ra, mức độ thiếu hụt nội tiết tố và nguyên nhân gây nên suy tuyến thượng thận cùng với các bệnh lý khác của cơ thể kèm theo. Thực tế các triệu chứng chung thường xuất hiện từ từ với biểu hiện mệt mỏi ngày càng nhiều, yếu cơ, chán ăn, sút cân; người bệnh chỉ để ý đến khi có thêm các dấu hiệu như nôn, buồn nôn, đi tiêu chảy; các triệu chứng khác cũng được ghi nhận như tụt huyết áp nặng khi thay đổi tư thế, chóng mặt, ngất xỉu; bị kích thích hoặc trầm cảm, có triệu chứng hạ đường huyết như run chân tay, vã mồ hôi, hồi hộp, rối loạn kinh nguyệt; đối với bệnh Addison do suy tuyến thượng thận nguyên phát, người bệnh còn có thêm triệu chứng sạm da ở nhiều vùng da tiếp xúc với ánh sáng và vùng không tiếp xúc với ánh sáng.

Triệu chứng khởi đầu của bệnh Addison là có sự biến đổi sắc màu đậm của da ở các vùng đậm sắc da như núm vú, nách, vùng cơ quan sinh dục...; có thể ở vùng da hở như da mặt, da bàn tay; các vùng da ở các điểm tì tăng lên, sau đó đến các đường chỉ lòng bàn tay, đường giữa bụng và trên các sẹo của da. Trước tiên thấy trên da xuất hiện các vết sẫm màu, về sau các vết này lan rộng, liên kết với nhau thành màu sẫm đều ở toàn thân. Hiện tượng sẫm màu da này thấy rõ nhất ở mu bàn tay, vết sạm da đều, lan tỏa, đậm nhất là ở các khớp đốt ngón tay nhưng màu sắc của các móng tay lại bình thường. Hiện tượng sạm các niêm mạc không phải bao giờ cũng nhìn thấy nhưng nếu có thì được xem như đặc tính triệu chứng lâm sàng rất có giá trị để chẩn đoán bệnh như tình trạng sạm từng nốt màu xanh nhạt ở niêm mạc miệng tại mặt trong của má, môi, lợi và hàm ếch. Về tình trạng chung, bệnh nhân thấy mệt nhọc, mỏi cơ, nhiệt độ giảm, sau đó dần dần bị mệt nhọc nặng không đi lại được, không ngồi dậy được; ăn thấy mất ngon, bị táo bón, chóng mặt, buồn nôn, đau vùng bụng và vùng thắt lưng; huyết áp hạ nhưng thường khó nhận thấy và chỉ có giá trị chẩn đoán nếu kết hợp với các triệu chứng khác; người bệnh gầy sút nhanh chóng. Về xét nghiệm cận lâm sàng, thấy natri máu hạ nhiều, kali máu tăng lên, đường máu cũng hạ có khi chỉ còn 0,5 g/l mà bình thường là 1 g/l; tỷ lệ 17-ketosteroid trong nước tiểu 24 giờ ở người bình thường khoảng 10 - 15 mg đối với nam và khoảng 6 - 12 mg đối với nữ nhưng trong trường hợp bệnh Addison thì chỉ số nội tiết tố này hạ thấp xuống chỉ còn 1 - 2 mg, trong trường hợp chỉ số hạ không rõ rệt thì thực hiện thêm nghiệm pháp khác giúp cho việc chẩn đoán. Lưu ý cần chẩn đoán phân biệt với các bệnh sạm da toàn thân khác.

Tiên lượng và điều trị sạm da do bệnh Addison

Hiện nay bệnh Addison có tiên lượng khá khả quan do khả năng chẩn đoán đúng về nguyên nhân gây bệnh và sử dụng thuốc điều trị thích hợp, nhất là khi điều trị có hiệu quả bằng nội tiết tố. Biện pháp điều trị chung là chỉ định dùng chế độ ăn nhiều carbonhydrate và protide; ăn từng ít một nhưng ăn làm nhiều bữa, tránh tình trạng bị viêm nhiễm và phải điều trị tích cực ngay những trường hợp nhiễm khuẩn kết hợp. Có thể sử dụng nội tiết tố testosterone tác dụng thêm vào nội tiết tố thượng thận để tăng bài tiết kali. Dùng thêm vitamine C uống hoặc tiêm tĩnh mạch để tăng tác dụng của nội tiết tố thượng thận. Trong điều trị đặc hiệu, có thể dùng cortisone 25,5 đến 37,5 mg hoặc hydrocortisone 20 đến 30 mg uống hàng ngày và chia làm nhiều lần. Dùng fludrocortisone acetate giữ lại nhiều natri, liều lượng uống hàng ngày từ 0,05 đến 0,10 mg; có thể dùng phối hợp với desoxycorticosterone acetate (DOCA).
 

Lời khuyên của thầy thuốc

Sạm da do bệnh Addison là một bệnh suy tuyến thượng thận nguyên phát có thể xảy ra ở những người trẻ từ 30 đến 50 tuổi, nam nhiều hơn nữ, ít khi ghi nhận được ở trẻ em và người cao tuổi. Nguyên nhân gây bệnh do tổn thương cả hai bên tuyến thượng thận làm thiểu năng hoạt động của tuyến thượng thận vì người bệnh bị mắc bệnh tự miễn dịch, bệnh lao, nhiễm vi khuẩn hoặc nấm và một số các loại bệnh khác như đã nêu ở trên. Vì vậy khi có các triệu chứng khởi đầu nghi ngờ nên đến cơ sở y tế khám và thực hiện những xét nghiệm cần thiết để xác định. Khi đã chẩn đoán bệnh kịp thời, chính xác thì việc điều trị không có gì khó khăn và tiên lượng bệnh không có gì đáng lo ngại.

Ngày 31/07/2017
TTƯT.BS. Nguyễn Võ Hinh  

THÔNG BÁO

   Dịch vụ khám chữa bệnh chuyên khoa của Viện Sốt rét-KST-CT Quy Nhơn về các bệnh ký sinh trùng và các bệnh do véc tơ truyền, đặc biệt là các bệnh ký sinh trùng mới nổi như sán lá gan lớn, sán lá gan nhỏ, giun lươn, giun đũa chó và các bệnh thông thường khác; khám và xét nghiệm chẩn đoán bệnh bằng các phương tiện kỹ thuật cao như sinh hóa, huyết học, miễn dịch (ELISA), sinh học phân tử và chẩn đoán hình ảnh bằng nội soi tiêu hóa, siêu âm màu…

   Trung tâm Dịch vụ khoa học kỹ thuật của Viện Sốt rét-Ký sinh trùng-Côn trùng Quy Nhơn thuộc Bộ Y tế chuyên sản xuất mua bán hóa chất, vật tư, chế phẩm diệt côn trùng; dịch vụ diệt côn trùng gây bệnh, côn trùng gia dụng như muỗi, ruồi, gián, kiến…; dịch vụ phòng diệt mối mọt và xét nghiệm phát hiện tôm bằng các kỹ thuật hiện đại.


 LOẠI HÌNH DỊCH VỤ
 CHUYÊN ĐỀ
 PHẦN MỀM LIÊN KẾT
 CÁC VẤN ĐỀ QUAN TÂM
 QUẢNG CÁO

Trang tin điện tử Viện Sốt rét - Ký Sinh trùng - Côn trùng Quy Nhơn
Giấy phép thiết lập số 53/GP - BC do Bộ văn hóa thông tin cấp ngày 24/4/2005
Địa chỉ: Khu vực 8-Phường Nhơn Phú-Thành phố Quy Nhơn-Tỉnh Bình Định.
Tel: (84) 0256.3547492 - Fax: (84) 0256.3647464
Email: impe.quynhon@gmail.com
Trưởng Ban biên tập: TTND.PGS.TS. Hồ Văn Hoàng-Viện trưởng
Phó Trưởng ban biên tập: TS.BS.Huỳnh Hồng Quang-Phó Viện trưởng
• Thiết kế bởi công ty cổ phần phần mềm: Quảng Ích