Home TRANG CHỦ Chủ nhật, ngày 20/08/2017
    Hỏi đáp   Diễn đàn   Sơ đồ site     Liên hệ     English
IMPE-QN
Web Sites & Commerce Giới thiệu
Web Sites & Commerce Tin tức - Sự kiện
Web Sites & Commerce Hoạt động hợp tác
Web Sites & Commerce Hoạt động đào tạo
Finance & Retail Chuyên đề
Dịch tễ học
Côn trùng học
Nghiên cứu lâm sàng & điều trị
Ký sinh trùng sốt rét
Ký sinh trùng
Sinh học phân tử
Sán lá gan
Sốt xuất huyết
Bệnh do véc tơ truyền
Dịch bệnh nguy hiểm
Sán
Giun
Web Sites & Commerce Tư vấn sức khỏe
Web Sites & Commerce Tạp chí-Ấn phẩm
Web Sites & Commerce Thư viện điện tử
Web Sites & Commerce Hoạt động đoàn thể
Web Sites & Commerce Bạn trẻ
Web Sites & Commerce Văn bản pháp quy
Số liệu thống kê
Web Sites & Commerce An toàn thực phẩm & hóa chất
Web Sites & Commerce Thầy thuốc và Danh nhân
Web Sites & Commerce Ngành Y-Vinh dự và trách nhiệm
Trung tâm dịch vụ
Web Sites & Commerce Góc thư giản

Tìm kiếm

Đăng nhập
Tên truy cập
Mật khẩu

WEBLINKS
Website liên kết khác
 
 
Số lượt truy cập:
3 1 3 7 1 1 9 5
Số người đang truy cập
1 1 7
 Chuyên đề Sán
Cập nhật thông tin về bệnh sán máng

Tháng 2/2016. Tổ chức Y tế thế giới (WHO)-Cập nhật thông tin về bệnh sán máng (Schistosomiasis). Sán máng là một bệnh ký sinh trùng cấp tính và mãn tính gây ra bởi sán ký sinh trong máu (giun sán) thuộc giống Schistosoma, theoước tính ít nhất khoảng 258 triệu người cần điều trị dự phòng trong năm 2014mà phải được lặp đi lặp lại trong một số năm sẽ làm giảm và ngăn ngừa tỷ lệ mắc bệnh.

Sự lan truyền bệnh sán máng đã được báo cáo ở 78 quốc gia, tuy nhiên hóa dự phòng (preventive chemotherapy) cho bệnh sán máng, nơi mà người dân và cộng đồng nhóm đích với quy mô lớn chỉ cần thiết tại 52 quốc gia lưu hành và có sự lan truyền từ mức trung bình đến cao.

Sự lan truyền (Transmission)

Sự lan truyền sán máng xảy ra khi người dân bị ô nhiễm các nguồn nước ngọt với chất bài tiết của họ có chứa trứng ký sinh trùng nở ra ở trong nước, những người bị nhiễm bệnh khi các thể ấu trùng của ký sinh trùng được phóng thích bởi ốc nước ngọt xâm nhập vào da khi tiếp xúc với nước bị nhiễm khuẩn. Trong cơ thể, ấu trùng phát triển thành sán máng trưởng thành, sán trưởng thành sống trong các mạch máu tại đó con cái đẻ trứng. Một số trứng được thải ra khỏi cơ thể trong phân hoặc nước tiểu để tiếp tục vòng đời của ký sinh trùng, một số trứng khác bị mắc kẹt trong các mô cơ thể gây ra phản ứng miễn dịch và tổn thương tiến triển với các cơ quan.

 

Dịch tễ học (Epidemiology)

Sán máng là phổ biến ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, đặc biệt là trong cộng đồng người nghèo mà không được tiếp cận với nước sạch và vệ sinh đầy đủ, người ta ước tính ít nhất 90% số gười cần điều trị bệnh sán máng sống ở châu Phi. Có hai thể bệnh chính của bệnh sán máng là sán máng ruột và niệu sinh dục được gây ra bởi 5 loài chính của sán trong máu (xem bảng).

Bảng: Các loài ký sinh trùng và phân bố địa lý của sán máng
(Table: Parasite species and geographical distribution of schistosomiasis)

 

Loài

Sự phân bố về mặt địa lý

 Sán máng ruột

 Schistosoma mansoni

 Châu Phi, Trung Đông, vùng Caribe, Brazil, VenezuelaSuriname

 

 Schistosoma japonicum

 Trung quốc, Ấn độ, Philippine

 

 Schistosoma mekongi

 Một số huyện ở Cambodia và Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

 

Schistosoma guineensi và
S. intercalatum

 Vùng rừng mưa nhiệt đới của Trung Phi

 Sán máng niệu-sinh dục

Schistosoma haematobium

 Châu Phi, Trung Đông, Corsica (Pháp)

 

Sán máng chủ yếu ảnh hưởng đến cộng đồng người nghèo và nông thôn, đặc biệt ở các quần thể nông nghiệp và đánh cá,phụ nữ làm việc nhà với nguồn nước bị nhiễm khuẩn, chẳng hạn như giặt quần áo cũng có nguy cơ, vệ sinh không đầy đủ và tiếp xúc với nước bị nhiễm bẩn làm cho trẻ em đặc biệt dễ bị nhiễm bệnh.Di cư đến các khu vực đô thị và sự di chuyển quần thể dân cư đưa bệnh đến các vùng đất mới, gia tăng quy mô dân số và nhu cầu tương ứng cho điện, nước thường dẫn đến các chương trình phát triển và thay đổi môi trường tạo điều kiện cho sư lan truyền. Với sự gia tăng du lịch sinh thái và du lịch "ra khỏi đường mòn" (off the beaten track) ngày càng có nhiều khách du lịch bị nhiễm bệnh sán máng, đôi khi khách du lịch có biểu hiện nhiễm trùng cấp tính nghiêm trọng và các vấn đề khác thường bao gồm liệt (paralysis). Bệnh sán máng niệu sinh dục cũng được coi là một yếu tố nguy cơ lây nhiễm HIV, đặc biệt là ở phụ nữ.

Triệu chứng (Symptoms)

Các triệu chứng của bệnh sán máng là do phản ứng của cơ thể với trứng của giun, bệnh sán máng đường ruột có thể dẫn đến đau bụng, tiêu chảy và có máu trong phân, gan to thường gặp ở những trường hợp nặng và thường kết hợp với sự tích tụ dịch trong khoang phúc mạc và tăng áp của các mạch máu vùng bụng, trong những trường hợp như thế này cũng có thể có lách to. Dấu hiệu cổ điển của bệnh sán máng niệu sinh dục là đái ra máu (máu trong nước tiểu), xơ hóa bàng quang và niệu quản (bladder and ureter) và tổn thương thận (kidney damage) đôi khi được chẩn đoán trong trường hợp nặng, ung thư bàng quang (bladder cancer) là một biến chứng khác có thể có trong các giai đoạn sau. Ở phụ nữ, bệnh sán máng niệu sinh dục có thể biểu hiện với các tổn thương bộ phận sinh dục (genital lesions), chảy máu âm đạo (vaginal bleeding), đau khi giao hợp (pain during sexual intercourse) và hạch ở âm hộ (nodules in the vulva). Ở nam giới, bệnh sán máng niệu sinh dục có thể gây ra bệnh lý của túi tinh (pathology of the seminal vesicles), tuyến tiền liệt (prostate) và các cơ quan khác. Bệnh này cũng có thể gây ra những hậu quả dài hạn khác không thể hồi phục bao gồm cả vô sinh (infertility). Ảnh hưởng về kinh tế và sức khỏe của bệnh sán máng là đáng kể và bệnh gây ra tàn tật hơn là chết người, ở trẻ em, bệnh sán máng có thể gây thiếu máu, còi cọc và giảm khả năng học tập, mặc dù những tác động này thường hồi phục với điều trị. Bệnh sán máng mãn tính có thể ảnh hưởng đến khả năng lao động và trong một số trường hợp có thể dẫn đến tử vong. Số lượng ca tử vong do sán máng là khó ước tính do bệnh lý bị che dấu như suy gan và suy thận và ung thư bàng quang do đó ước tính rất rộng từ 20.000 đến 200.000 trường hợp tử vong mỗi năm.

Chẩn đoán (Diagnosis)

Bệnh sán máng được chẩn đoán thông qua việc phát hiện trứng sán trong mẫu phân hoặc nước tiểu,kháng thể và/hoặc kháng nguyên được phát hiện trong các mẫu máu hoặc nước tiểu cũng là các chỉ dấu bị nhiễm bệnh.Với sán máng niệu sinh dục, một kỹ thuật lọc sử dụng nylon, giấy hoặc bộ lọc polycarbonate là kỹ thuật chẩn đoán tiêu chuẩn, trẻ em bị nhiễm S.haematobium hầu như luôn luôn có máu trong nước tiểu khi soi bằng kính hiển vi và điều này có thể được phát hiện bởi các dải thuốc thử hóa học. Trứng của sán máng ruột có thể được phát hiện trong các mẫu phân thông qua một kỹ thuật sử dụng cellophane nhuộm xanh methylene ngâm trong glycerine hoặc lam kính, được gọi là kỹ thuật Kato -Katz. Với những người sống trong khu vực không lưu hành hoặc có sự lan truyền thấp thì các test huyết thanh học và xét nghiệm miễn dịch có thể hữu ích trong việc chứng tỏ về tình trạng phơi nhiễm với bệnh cần phải kiểm tra, điều trị và theo dõi kỹ lưỡng.

Phòng chống (Prevention and control)

Phòng chống bệnh sán máng dựa trên điều trị quy mô lớn với các nhóm quần thể có nguy cơ, tiếp cận với nước sạch, cải thiện điều kiện vệ sinh môi trường, giáo dục vệ sinh và phòng chống ốc sên. Chiến lược của WHO về phòng chống bệnh sán máng tập trung vào việc làm giảm bệnh thông qua điều trị định kỳ nhóm đích bằng Praziquantel thông qua điều trị dự phòng bằng hóa trị liệu trên quy mô lớn với những quần thể bị ảnh hưởng liên quan đến việc điều trị thường xuyên tất cả mọi người của nhóm có nguy cơ, ở một số nước nơi có sự lan truyền thấp nên đặt mục tiêu loại trừ căn bệnh này. Các nhóm đích điều trị là trẻ em trong độ tuổi đi học các khu vực lưu hành; người lớn được coi là có nguy cơ sống trong các vùng lưu hành, và những người có liên quan đến ngành nghề tiếp xúc với nước bị nhiễm khuẩn, chẳng hạn như ngư dân, nông dân, công nhân thủy lợi, và phụ nữ làm việc nhàtiếp xúc mang lại với nước bị nhiễm khuẩn; toàn bộ các cộng đồng sống ở các vùng có lưu hành bệnh cao.Tần suất điều trị được xác định bởi sự phổ biến của nhiễm trùng ở trẻ em tuổi đi học, trong các khu vực có sự lan truyền cao điều trị có thể phải lặp đi lặp lại hàng năm cho một số năm, giám sát là cần thiết để xác định tác động của các can thiệp phòng chống.

Mục đích làm giảm bệnh: điều trị định kỳ cho các quần thể có nguy cơ cao sẽ chữa trị các triệu chứng nhẹ và ngăn chặn những người bị nhiễm bệnh phát triển sang bệnh mãn tính nghiêm trọng, giai đoạn cuối. Tuy nhiên, một hạn chế lớn trong phòng chống bệnh sán máng là thiếu thuốc Praziquantel, dữ liệu năm 2014 cho thấy chỉ có 20,7% số người cần điều trị đạt được. Praziquantel là thuốc điều trị được khuyến cáo đối với tất cả các thể của bệnh sán máng có hiệu quả, an toàn và chi phí thấp, mặc dù sự tái nhiễm có thể xảy ra sau khi điều trị nhưng nguy cơ phát triển thành bệnh nặng được giảm bớt và thậm chí đảo ngược khi điều trị được bắt đầu và lặp đi lặp lại trong thời thơ ấu. Phòng chống bệnh sán máng đã được thực hiện thành công hơn 40 năm qua ở một số nước, trong đó có Brazil, Campuchia, Trung Quốc, Ai Cập, Mauritius, Cộng hòa Hồi giáo Ỉan và Saudi Arabia. Có bằng chứng cho thấy sự lan truyền bệnh sán máng đã được làm gián đoạn ở Ma-rốc. Ở Burkina Faso, Niger, Sierra Leone và Yemen, có thể mở rộng quy mô điều trị bệnh sán máng ở cấp quốc gia và có tác động đến bệnh trong một vài năm, đánh giá về tình trạng lan truyền bệnh đang được thực hiện ở một số nước. Trong 10 năm qua, các chiến dịch điều trị có quy mô to lớn được thực hiện ở một số quốc gia vùng cận Saharan, nơi hầu hết những người dân có nguy cơ sinh sống.

Đáp ứng của WHO (WHO response)

Nghiên cứu của WHO về bệnh sán máng là một phần của một cách tiếp cận lồng ghép trong phòng chống các bệnh nhiệt đới bị lãng quên (NTDs), mặc dù đa dạng về mặt y khoa nhưng các bệnh nhiệt đới bị lãng quên chia sẻ các đặc trưng cho phép chúng tồn tại trong điều kiện nghèo đói, nơi chúng xuất hiện từng chùm và thường chồng chéo lẫn nhau. WHO điều phối các chiến lược hóa trị liệu dự phòng tham khảo ý kiến ​​với các trung tâm hợp tác và các đối tác từ các viện học thuật và nghiên cứu, khu vực tư nhân, các tổ chức phi chính phủ, các cơ quan phát triển quốc tế và các tổ chức khác của Liên Hợp Quốc. WHO phát triển các hướng dẫn kỹ thuật và các công cụ cho việc sử dụng bởi các chương trình phòng chống quốc gia, làm việc với các đối tác và khu vực tư nhân, WHO ủng hộ việc tiếp cận gia tăng với Praziquantel và các nguồn lực để thực hiện, một số lượng đáng kể praziquantel dùng để điều trị hơn 100 triệu trẻ em trong độ tuổi học đường mỗi năm đã được cam kết bởi khu vực tư nhân và các đối tác phát triển.

Tài liệu tham khảo

1 Quantification of clinical morbidity associated with schistosome infection in sub-Saharan Africa. 2003 May;86(2-3):125-39. (http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12745133van der Werf MJ1

Ngày 29/02/2016
Ths.Bs. Lê Thạnh
(Biên dịch từ who.int.com)
 

THÔNG BÁO

   Dịch vụ khám chữa bệnh chuyên ngành của Viện Sốt rét-Ký sinh trùng-Côn trùng Quy Nhơn thuộc Bộ Y tế về các bệnh ký sinh trùng và các bệnh do véc tơ truyền, đặc biệt là các bệnh ký sinh trùng mới nổi như sán lá gan lớn, sán lá gan nhỏ, giun lươn, giun đũa chó và các bệnh thông thường khác; khám bảo hiểm y tế và xét nghiệm chẩn đoán bệnh bằng các phương tiện kỹ thuật cao như sinh hóa, huyết học, miễn dịch (ELISA), sinh học phân tử và chẩn đoán hình ảnh bằng nội soi tiêu hóa, siêu âm màu…

   Trung tâm Dịch vụ khoa học kỹ thuật của Viện Sốt rét-Ký sinh trùng-Côn trùng Quy Nhơn thuộc Bộ Y tế chuyên sản xuất mua bán hóa chất, vật tư, chế phẩm diệt côn trùng; dịch vụ diệt côn trùng gây bệnh, côn trùng gia dụng như muỗi, ruồi, gián, kiến…; dịch vụ phòng diệt mối mọt và xét nghiệm phát hiện tôm bằng các kỹ thuật hiện đại.


 KẾT QUẢ TUYỂN SINH
  Viện Sốt rét-Ký sinh trùng-Côn trùng Quy Nhơn thông báo kết quả tuyển sinh Kỹ thuật viên xét nghiệm Trung học Khóa 37 (2014-2016)
 CHUYÊN ĐỀ
 CÁC VẤN ĐỀ QUAN TÂM
 LOẠI HÌNH DỊCH VỤ
 PHẦN MỀM LIÊN KẾT
 QUẢNG CÁO

Trang tin điện tử Viện Sốt rét - Ký Sinh trùng - Côn trùng Quy Nhơn
Giấy phép thiết lập số 53/GP - BC do Bộ văn hóa thông tin cấp ngày 24/4/2005
Địa chỉ: Khu vực 8-Phường Nhơn Phú-Tp. Quy Nhơn- Tỉnh Bình Định.
Tel: (84) 056 3547492 - Fax: (84) 056 3647464
Email: impe.quynhon@gmail.com
Trưởng ban biên tập: TTND.PGS.TS. Nguyễn Văn Chương - Viện trưởng
Phó Trưởng ban biên tập: TS.BS.Huỳnh Hồng Quang-Phó Viện trưởng
• Thiết kế bởi công ty cổ phần phần mềm: Quảng Ích